021-66170062

استعلام و خرید سریع

021-66170062

استعلام و خرید سریع

جستجو کردن
Close this search box.
حفاظت در برابر صاعقه

حفاظت در برابر صاعقه

حفاظت در برابر صاعقه

صاعقه، یکی از رویدادهای طبیعی قدرتمند و درعین حال ترسناک است که هر ساله به میلیون‌ها نقطه روی کره زمین ضربه می‌زند. این رویدادها، علاوه بر اثرات زیبایی مانند رعد و برق ایجاد می‌کنند، می‌توانند خسارات عظیمی به زیرساخت‌ها و تجهیزات انسانی وارد کنند. حفاظت در برابر صاعقه نه تنها از نظر ایمنی افراد بلکه از منظر حفاظت از دارایی‌ها و تجهیزات الکتریکی صنعتی نیز بسیار حیاتی می‌باشد.

اهمیت حفاظت در برابر صاعقه در جلب توجه همگان و ارتقاء فهم درست در این زمینه حائز اهمیت است. با توجه به اینکه خسارات ناشی از صاعقه بیشتر از آنچه که اغلب مردم تصور می‌کنند می‌باشد، اجتناب از این حوادث تا حد امکان امری ضروری است. آمارها نشان می‌دهند که در سالانه میلیون‌ها دلار خسارت به دلیل صاعقه وارد می‌شود که می‌تواند با اقدامات مناسب در حفاظت، قابل پیشگیری باشد.

بر اساس گزارشات جهانی، در سطح کره زمین هر سال حدود ۱٫۴ میلیون برخورد صاعقه رخ می‌دهد.
با توجه به آمار و اطلاعات موجود، خسارات ناشی از صاعقه هر ساله در سراسر جهان به میلیاردها دلار می‌رسد. این خسارات شامل از دست دادن انسانی، آسیب به ساختمان‌ها، اموال و تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی، و تأثیرات منفی بر زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات است. به عنوان مثال، در سال ۲۰۲۳، بر اساس گزارش‌های مربوط به صاعقه در جهان، بیش از ۵۰۰ نفر در اثر صاعقه کشته شده و صدها میلیون دلار خسارت به اموال و تجهیزات وارد شده است. این آمار نشان می‌دهد که حفاظت در برابر صاعقه از اهمیت چشمگیری برخوردار است و باید به آن توجه ویژه‌ای شود.

حفاظت در برابر صاعقه

در ادامه این مطالب ، به بررسی روش‌های حفاظت در برابر صاعقه، از جمله ارتینگ به عنوان یکی از بهترین روش‌ها، می‌پردازیم و نکات و مطالب مربوط به این حوزه را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

 صاعقه و انواع آن

ایجاد صاعقه و عواقب آن:

صاعقه، یک پدیده طبیعی قدرتمند است که به دلیل اختلاف پتانسیل الکتریکی بین قسمت‌های مختلف ابرها یا بین ابرها و زمین ایجاد می‌شود. این اختلاف پتانسیل معمولاً به دلیل انبساط و سرد شدن هوا در ابرها، تغییرات جریان هوا، و نفوذ نور خورشید ایجاد می‌شود. وقتی این اختلاف پتانسیل به حدی بالا رفت که بتواند موجب شکستگی هوا و انتقال بارهای الکتریکی بین ابرها یا ابرها و زمین شود، صاعقه ایجاد می‌شود.

عواقب صاعقه می‌توانند بسیار جدی باشند. از جمله عواقب آن می‌توان به آسیب به انسان‌ها و حیوانات، آسیب به ساختمان‌ها و تجهیزات الکتریکی، ایجاد حریق، و آسیب به محیط زیست اشاره کرد. برخی از عواقب فیزیکی برای انسان‌ها شامل سوختگی، آسیب به سیستم عصبی، آسیب به قلب و سایر مشکلات سلامتی می‌باشد.

نحوه تشکیل ابرها و انواع صاعقه:

ابرها از بخار آبی تشکیل شده‌اند که از سطح زمین به ارتفاعات بلندتر می‌رود. هنگامی که هوا خنک شده و بخار آبی به قطره‌های آب تبدیل می‌شود، الکترون‌ها و یون‌های مثبت و منفی در ابر ایجاد می‌شوند. این اختلاف بارهای الکتریکی بین قسمت‌های مختلف ابرها موجب ایجاد پتانسیل الکتریکی بالا می‌شود.

انواع اصلی صاعقه عبارتند از:

  • صاعقه داخل ابری (Intra-Cloud Lightning): وقتی صاعقه داخل ابری ایجاد می‌شود، بارهای الکتریکی درون یک ابر به سرعت انتقال می‌یابند. این نوع صاعقه معمولاً بین لایه‌های مختلف ابر ایجاد می‌شود و خود به خود قابل مشاهده نیست.
  • صاعقه بین ابری (Cloud-to-Cloud Lightning): وقتی صاعقه بین ابری رخ می‌دهد، بارهای الکتریکی بین دو ابر مختلف به طور مستقیم تخلیه می‌شوند. این نوع صاعقه ممکن است به دلیل اختلاف پتانسیل بین ابرهای مختلف در نزدیکی هم ایجاد شود.
  • صاعقه زمینی (Cloud-to-Ground Lightning): این نوع صاعقه وقتی رخ می‌دهد که بارهای الکتریکی از یک ابر به زمین تخلیه شوند. صاعقه زمینی معمولاً به دلیل اختلاف پتانسیل بین یک ابر و سطح زمین ایجاد می‌شود.

درک علمی و روشنایی درباره ایجاد و انواع صاعقه می‌تواند به طراحی و پیاده‌سازی بهترین راهکارها برای حفاظت در برابر صاعقه کمک کند.

اهمیت حفاظت

توضیح در مورد چگونگی حفاظت در مقابل صاعقه:

حفاظت در برابر صاعقه یک رویکرد ضروری به منظور کاهش خسارات و افزایش ایمنی در برابر این پدیده طبیعی است. روش‌های حفاظت در برابر صاعقه معمولاً شامل استفاده از سیستم‌های ارتینگ، فراهم کردن مسیرهای ایمن برای تخلیه صاعقه به زمین، و استفاده از تجهیزات حفاظتی الکتریکی می‌شود.

ارتینگ (Grounding): ارتینگ یکی از اصلی‌ترین و بهترین روش‌های حفاظت در برابر صاعقه است. در این روش، سیستم‌ها و تجهیزات به طور مستقیم به زمین متصل می‌شوند تا بتوانند انرژی صاعقه را به زمین تخلیه کنند. این کار با کاهش پتانسیل الکتریکی در سیستم‌ها و جلوگیری از تخریب تجهیزات موثر است.

سیستم‌های حفاظتی:مورد استفاده از سوکت‌ها و دستگاه‌های حفاظتی در اماکن حساس مانند بیمارستان‌ها، دادگاه‌ها، و مراکز اطلاعاتی.استفاده از چراغ‌های حفاظتی و محافظ‌های الکتریکی برای تجهیزات حساس.

برنامه‌ریزی ساختاری:مطالعه و تحلیل ساختار ساختمان‌ها به منظور تعیین نقاط حساس به صاعقه و اعمال تغییرات در طراحی به منظور کاهش خطرات.

آموزش و آگاهی:آموزش به کارکنان و افراد ساکن در مکان‌های عمومی در مورد رفتارهای ایمن در زمان وقوع صاعقه.

تاثیرات مخرب صاعقه بر تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی:

صاعقه می‌تواند تأثیرات غیرقابل تصوری بر تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی داشته باشد. این تأثیرات شامل موارد زیر می‌شوند:

تخریب تجهیزات:افزایش دما و فشار ناشی از انتقال انرژی صاعقه می‌تواند باعث تخریب قطعات الکترونیکی شود و به تجهیزات آسیب جدی وارد کند.

تغییر در خصوصیات الکتریکی:صاعقه ممکن است منجر به تغییر خصوصیات الکتریکی قطعات شود، که می‌تواند عملکرد تجهیزات را تحت تأثیر قرار دهد.

تخریب سیستم‌های کنترلی:تجهیزات کنترلی و خودکار که برای مدیریت سیستم‌ها و فرآیندها استفاده می‌شوند، در معرض خطر قرار دارند. صاعقه می‌تواند این سیستم‌ها را از کار بیاندازد و باعث ایجاد ناهماهنگی‌ها شود.

خسارات مالی:تعمیر یا جایگزینی تجهیزات آسیب دیده به هزینه‌های زیادی برای سازمان‌ها و شرکت‌ها منجر می‌شود. علاوه بر این، از دست دادن اطلاعات و تأثیرات زمانی که تجهیزات از کار افتاده، به خسارات مالی افزوده می‌شود.

ارتینگ (Grounding)

ارتینگ یکی از مهمترین عوامل حفاظت در برابر صاعقه است که در اصول الکتروفیزیکی مبتنی بر زمین‌کردن تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی استوار است. اصلی‌ترین هدف ارتینگ، ایجاد یک مسیر رسانا و ایمن برای تخلیه بارهای الکتریکی ناشی از صاعقه به زمین است. این مسیر رسانا با اتصال تجهیزات و سیستم‌های الکتریکی و الکترونیکی به زمین، بارهای الکتریکی را به سرعت و به صورت کنترل شده از سیستم خارج می‌کند و از آسیب به تجهیزات و افراد جلوگیری می‌کند.

نقش ارتینگ در حفاظت در برابر صاعقه به شرح زیر است:

  • کاهش پتانسیل الکتریکی: ارتینگ با اتصال تجهیزات به زمین، اختلاف پتانسیل الکتریکی بین تجهیزات و زمین را کاهش می‌دهد، که این امر به کاهش خطر تخلیه صاعقه به داخل تجهیزات کمک می‌کند.
  • تخلیه بارهای الکتریکی: وظیفه اصلی ارتینگ، فراهم کردن مسیری برای تخلیه بارهای الکتریکی ناشی از صاعقه به زمین است. این مسیر کمک می‌کند تا بارهای الکتریکی به سرعت و به صورت ایمن از سیستم خارج شوند.
  • حفاظت از تجهیزات: با کاهش خطر تخلیه صاعقه به داخل تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی، ارتینگ به حفاظت و ایمنی این تجهیزات کمک می‌کند و از آسیب جلوگیری می‌کند.

حفاظت در برابر صاعقه

انواع سیستم‌های ارتینگ و کاربردهای آنها:

  1. ارتینگ عمومی (General Grounding): این نوع ارتینگ معمولاً برای زمین‌کردن تجهیزات و ساختمان‌ها به کار می‌رود. ارتینگ عمومی به عنوان یک نقطه ارتینگ اصلی در سیستم الکتریکی ساختمان استفاده می‌شود.
  2. ارتینگ اختصاصی (Specific Grounding): این نوع ارتینگ برای زمین‌کردن تجهیزات خاصی مانند تجهیزات الکترونیکی حساس و دستگاه‌های پزشکی استفاده می‌شود. این ارتینگ معمولاً به صورت جداگانه برای هر تجهیز انجام می‌شود.
  3. ارتینگ فرضی (Floating Grounding): این نوع ارتینگ برای محافظت از تجهیزاتی استفاده می‌شود که نیاز به ارتینگ دارند اما به دلیل محیط محدود، ارتینگ مستقیم به زمین ممکن نیست. در این صورت، یک منبع ارتینگ فرضی برای اتصال به تجهیزات استفاده می‌شود.
  4. ارتینگ ایستاده (Grounding Rod): این نوع ارتینگ با استفاده از یک استوانه فلزی به عنوان پیچ زمین، توسط پیچ‌کاری در زمین فرو می‌شود و به عنوان یک نقطه ارتینگ استفاده می‌شود.
  5. ارتینگ مشترک (Common Grounding): در این نوع ارتینگ، چندین تجهیزات به یک نقطه ارتینگ مشترک متصل می‌شوند که برای ارتینگ تجهیزات یک سیستم استفاده می‌شود.

استانداردها و راهکارهای بین‌المللی

معرفی استانداردها و دستورالعمل‌ها:

IEC 62305حفاظت در برابر صاعقه: این استاندارد توسط کمیسیون بین‌المللی الکتروتکنیک (IEC) تدوین شده و شامل چهار بخش اصلی است که به ترتیب مفاهیم عمومی، تحلیل خطر و ارزیابی ریسک، حفاظت از زیرساخت‌ها و اجزاء الکترونیکی، و حفاظت در برابر صاعقه بر روی ساختمان‌ها را پوشش می‌دهد.

NFPA 780کد حفاظت در برابر صاعقه ایالات متحده: این استاندارد توسط انجمن حرفه‌ای حریق (NFPA) تدوین شده است و شامل مقررات مرتبط با حفاظت در برابر صاعقه بر روی ساختمان‌ها و تجهیزات الکتریکی در ایالات متحده است.

BS EN 62305استاندارد اروپایی حفاظت در برابر صاعقه: این استاندارد از سلسله استانداردهای IEC 62305 در اروپا به کار گرفته می‌شود و شامل الزامات و راهنمایی‌های مرتبط با حفاظت در برابر صاعقه می‌باشد.

IEEE 1547استاندارد انجمن مهندسین برق و الکترونیک حفاظت تجهیزات الکتریکی: این استاندارد به تدوین استانداردهایی برای حفاظت تجهیزات الکتریکی در برابر صاعقه اختصاص دارد و توسط انجمن مهندسین برق و الکترونیک (IEEE) ایالات متحده انتشار می‌یابد.

تاثیرات تطابق با استانداردهای بین‌المللی بر کیفیت حفاظت:

  • ارتقاء عملکرد حفاظتی: استفاده از استانداردها و دستورالعمل‌های بین‌المللی معمولاً منجر به ارتقاء عملکرد سیستم‌های حفاظت می‌شود. این استانداردها به شرکت‌ها و متخصصان اطلاعات مفیدی را فراهم می‌کنند تا بهترین راهکارها و تکنولوژی‌های ممکن را برای حفاظت در برابر صاعقه انتخاب کنند.
  • اطمینان از تطابق با مقررات ملی و بین‌المللی: استفاده از استانداردهای بین‌المللی به شرکت‌ها کمک می‌کند تا در تطابق با مقررات ملی و بین‌المللی مرتبط با حفاظت در برابر صاعقه قرار گیرند. این امر اهمیت زیادی در افزایش اعتماد و قابلیت اطمینان سیستم حفاظت دارد.
  • کاهش خطرات و خسارات: تطابق با استانداردها منجر به کاهش خطرات و خسارات احتمالی جلوی می‌دهد. زیرا این استانداردها شامل دستورالعمل‌ها و راهنمایی‌هایی هستند که به شرکت‌ها کمک می‌کنند تا بهترین راهکارها را برای جلوگیری از خسارات ناشی از صاعقه اعمال کنند.
  • استانداردی سازی علمی و فنی: استفاده از استانداردها منجر به استانداردسازی علمی و فنی در زمینه حفاظت در برابر صاعقه می‌شود. این امر به افراد مختصص و تکنسینان کمک می‌کند تا با تکنولوژی‌ها و روش‌های به‌روز مانند روش‌های ارتینگ و فرستنده‌های حفاظتی آشنا شوند و از آنها به نحو مؤثر استفاده کنند.

جمع بندی

در نتیجه، حفاظت در برابر صاعقه یکی از جنبه‌های حیاتی در زمینه ایمنی و امانت ساختمان‌ها و تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی است. استفاده از سیستم‌های ارتینگ، فرستنده‌های حفاظتی، و رعایت استانداردها و دستورالعمل‌های بین‌المللی اهمیت زیادی در کاهش خطرات صاعقه و حفاظت از انسان‌ها، تجهیزات، و ساختمان‌ها دارد.

در این مطالب، مفاهیم علمی پیرامون ایجاد صاعقه و عواقب آن توضیح داده شدند. سپس اهمیت حفاظت در برابر صاعقه مطرح و تأثیرات مخرب صاعقه بر تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی برجسته شد. توضیحات جامعی نیز درباره اصول ارتینگ و انواع سیستم‌های حفاظتی ارائه شد. در نهایت، استانداردها و راهکارهای بین‌المللی مورد نیاز برای حفاظت موثر بررسی شدند.

با توجه به پیچیدگی و خطرات مرتبط با صاعقه، ایمنی و حفاظت در برابر این پدیده از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. ترکیب دانش علمی، استفاده از تجهیزات معتبر، رعایت استانداردها، و اجرای صحیح سیستم‌های حفاظتی می‌تواند به موجب کاهش خسارات ناشی از صاعقه و تضمین امانت و سلامت ساختمان‌ها و تجهیزات الکتریکی باشد.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

3 × سه =

فهرست مطالب

021-66170063

واحد فروش / فنی

0912-6398961

واحد فروش / واتساپ

021-66170064

واحد فروش / فنی

0910-7249074

واحد فروش / واتساپ

جهت مشاهده جدید ترین لیست های قیمت و راهنمایی خرید بهترین برندهای برق صنعتی شماره خود را در فرم زیر وارد و ارسال نمایید

الکتروشایلی